of LinkedIn
Whitepapers Binnenlands Bestuur

Financiële positie gemeentelijke grondbedrijven

Financi-le-positie-gemeentelijke-grondbedrijven

Samenvatting

De economische crisis heeft de afgelopen jaren in Nederland grote gevolgen gehad voor de vastgoed- en de grondmarkt. De wijze waarop gemeenten in hun grondexploitaties hierop hebben gereageerd door uitstellen, aanpassen en/of afstellen van deze exploitaties heeft gevolgen gehad (en heeft nog steeds gevolgen) voor de financiële situatie van gemeenten.

Voor de ministeries van Infrastructuur & Milieu (I&M) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is het van belang om een landelijk beeld te hebben van de financiële positie van gemeentelijke grondbedrijven. Vandaar dat de ministeries van I&M en BZK en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) sinds 2010 jaarlijks opdracht geven voor een onderzoek naar de financiële situatie bij gemeentelijke grondbedrijven. Doel van het onderzoek is inzicht te verkrijgen in de financiële verliezen en risico’s die de economische crisis met zich meebrengt voor de gemeentelijke grondbedrijven.

Het huidige onderzoek, gebaseerd op de feitelijke gegevens uit de jaarrekeningen van 2013 van de 403 gemeenten, is niet alleen een voortzetting van het onderzoek van vorig jaar, maar is dit jaar tevens in reikwijdte uitgebreid. Wij kijken niet alleen naar de eigen grondexploitaties van de gemeenten, maar ook naar de participatie van gemeenten in samenwerkingsverbanden. Tenslotte geven wij ook een doorkijk naar de verwachte toekomstige verliezen van gemeenten in hun grondportefeuille.

In dit rapport geven wij antwoord op drie deelvragen, die voor beide ministeries relevant zijn voor het landelijke beeld van de financiële positie van gemeentelijke grondbedrijven:

1. Geef inzicht in de financiële positie van gemeenten in hun eigen grondexploitaties;

2. Geef inzicht in de omvang en risico’s van gemeentelijke participatie in (publieke-private) samenwerkingsverbanden;

3. Geef inzicht in de verwachte toekomstige verliezen voor gemeenten.

Inhoudsopgave

Managementsamenvatting

Gemeentelijke grondexploitaties 2013

Gemeenten in samenwerkingsverbanden

Toekomstige verliezen gemeentelijke grondbedrijven

Inleiding

Aanleiding

Samenhang deelvragen en leeswijzer

Gemeentelijke grondexploitaties

Boekwaarden en verliesvoorzieningen

Regionale resultaten

Reservepositie

Risicoprofiel

Kosten en opbrengsten

Indices en rentevoet

Netto contante waarde

Verliezen 2013

Gemeenten in samenwerkingsverbanden

Informatieverzameling

Boekwaarde en verliesvoorziening

Netto contante waarde

Rentevoet en risico-exposure

Schatting verliesvoorziening

Financiële positie gemeentelijke grondbedrijven

Toekomstige verliezen gemeentelijke grondbedrijven

Totaalbeeld voor de komende vijf jaar

Afbakening

Woningmarkt

Bedrijfsterreinenmarkt

Kantorenmarkt

Bijlagen

Bijlage 1: Begrippenlijst

Bijlage 2: Methodologische verantwoording

Bijlage 3: Colofon

Inloggen of registreren